ความปลอดภัยในการทำงานกับสารเคมี

ในปัจจุบันได้มีการนำสารเคมีมาใช้ในกระบวนการผลิตสินค้าหลายประเภท อาทิ อาหาร น้ำดื่ม เครื่องนุ่งห่ม ยารักษาโรค เป็นต้น แต่ขณะเดียวกันก็สามารถก่อให้เกิดโทษต่อผู้ปฏิบัติงานได้ หากมีการใช้และการจัดเก็บสารเคมีที่ไม่เหมาะสม ซึ่งอาจลุกลามเกิดเป็นอุบัติภัยร้ายแรง ส่งผลกระทบต่อชีวิต ทรัพย์สิน และสิ่งแวดล้อม

กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสารเคมีในสถานประกอบการ

• กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย พ.ศ. 2556
• ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการจัดทำบัญชีรายชื่อสารเคมีอันตราย
• ระบบ GHS (Globally Harmonized System) สำหรับการจัดประเภทและการสื่อสารความเป็นอันตรายของสารเคมี ซึ่งประเทศไทยได้นำมาใช้แทนระบบเดิม
• Safety Data Sheet (SDS) แทนที่ MSDS เดิม ตามมาตรฐาน GHS

สิ่งที่ควรตระหนักในการปฏิบัติงานกับสารเคมี

สิ่งที่ต้องคำนึงเป็นอันดับแรกในการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับสารเคมีคือ "ความปลอดภัย" หากพบสิ่งผิดปกติที่อาจเป็นสาเหตุก่อให้เกิดอันตรายต่อบุคคลและส่วนรวม ต้องรีบดำเนินการแก้ไขอย่างเร่งด่วน

ข้อควรปฏิบัติสำหรับผู้ปฏิบัติงานกับสารเคมี

1.1 ต้องได้รับการฝึกอบรมความปลอดภัยในการทำงานกับสารเคมี เพื่อให้ทราบถึงวิธีการปฏิบัติงานที่ถูกต้องและปลอดภัย

1.2 ศึกษารายละเอียดที่เกี่ยวข้องกับสารเคมีที่จะนำมาใช้งาน

• 1.2.1 ศึกษาข้อมูลเบื้องต้นและอันตรายของสารเคมีจาก Safety Data Sheet (SDS) ตามมาตรฐาน GHS 16 หัวข้อ ที่ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าจัดทำ
• 1.2.2 สถานที่เก็บ และวิธีการเก็บรักษาสารเคมีที่เหมาะสม รวมถึงวิธีการเคลื่อนย้ายสารเคมีที่ถูกต้อง
• 1.2.3 ฉลากสารเคมีตามระบบ GHS ต้องมีข้อมูลครบถ้วน ได้แก่ สัญลักษณ์อันตราย คำสัญญาณ ข้อความแสดงความเป็นอันตราย และข้อควรระวัง

1.3 สวมใส่เครื่องแต่งกายให้รัดกุม เหมาะสม และรู้จักวิธีการใช้เครื่องป้องกันตนเอง (PPE)

• สวมใส่เสื้อกาวน์แขนยาวตลอดเวลาที่ปฏิบัติงาน
• สวมใส่ถุงมือที่เหมาะสมกับสารเคมีที่ใช้
• สวมใส่แว่นตาหรือ Face Shield เพื่อป้องกันสารเคมีกระเด็นเข้าตา
• ไม่สวมกางเกงขาสั้น กระโปรงสั้น และรองเท้าแตะในการปฏิบัติงาน
• ไม่สวมใส่เครื่องประดับในระหว่างการปฏิบัติงาน
• สวมหน้ากากป้องกันสารเคมี (Respirator) ที่เหมาะสมกับประเภทสารเคมีที่ใช้

1.4 ทราบถึงแนวทางการปฏิบัติในกรณีเกิดอุบัติเหตุ เช่น เส้นทางออกจากพื้นที่ปฏิบัติการ วิธีปฏิบัติตนเมื่อสัมผัสสารเคมีอันตราย รวมถึงแนวทางการจัดการของเสียสารเคมี

หน้าที่ของนายจ้างตามกฎหมาย

• จัดทำบัญชีรายชื่อสารเคมีอันตรายที่ใช้ในสถานประกอบการ
• จัดให้มี SDS (Safety Data Sheet) ตามมาตรฐาน GHS
• ติดฉลากสารเคมีตามระบบ GHS
• จัดให้มีการฝึกอบรมความปลอดภัยในการทำงานกับสารเคมีให้ลูกจ้าง
• จัดให้มีอุปกรณ์ PPE ที่เหมาะสมสำหรับสารเคมีแต่ละประเภท
• จัดให้มีอุปกรณ์ฉุกเฉิน เช่น ฝักบัวฉุกเฉิน (Emergency Shower) และสถานีล้างตา (Eyewash Station)
• จัดทำแผนฉุกเฉินกรณีสารเคมีรั่วไหล

อบรมความปลอดภัยในการทำงานกับสารเคมี ติดต่อ KA Safety